Duitsland: favoriet voor onverwachte verkiezingen roept op tot opsplitsing Deutsche Bahn

Kanselier Olaf Scholz botste zondag in een verhit debat met oppositieleider Friedrich Merz in de aanloop naar de komende verkiezingen in Duitsland. Naast vuurwerk over immigratie en de extreem-rechtse AfD, zette de conservatieve Merz ook zijn plan uiteen voor de opsplitsing van Deutsche Bahn – wat in wezen zou neerkomen op de gedeeltelijke privatisering en grootste opschudding van de Duitse spoorweginstelling in decennia.

In hun eerste rechtstreekse tv-debat in de aanloop naar de parlementsverkiezingen op 23 februari, uitte kanselier Scholz een hele reeks beschuldigingen aan het adres van zijn concurrent Merz van de conservatieve Christendemocratische Unie van Duitsland (CDU), met name met betrekking tot vermeende tactieken van het accepteren van parlementsstemmen van de extreem-rechtse AfD.

Een dergelijke stap zou inderdaad “een taboe doorbreken” voor de twee traditionele mainstreampartijen van Duitsland, gezien de geschiedenis van het land. Het naoorlogse Duitsland had het de afgelopen decennia “heel goed gedaan toen de democratische partijen overeenkwamen om niet samen te werken met extreem-rechts”, zei Scholz.

Merz, die twee weken voor de stemming een grote voorsprong heeft in de peilingen, benadrukte dat de CDU en hun Beierse bondgenoten, de CSU, niet zullen samenwerken met de AfD of met hen zullen regeren. “Ik wil hier nogmaals duidelijk maken dat we dat niet zullen doen,” zei hij tijdens het tv-debat. Maar extreem-rechts in Duitsland en mogelijke politieke coalities daargelaten, hebben beide partijleiders wel hun concept uiteengezet voor hoe de nationale spoorwegmaatschappij Deutsche Bahn er in de toekomst uit zou moeten zien. En de CDU is uit op radicale hervormingen.

‘Net en exploitatie scheiden’ in Duitsland

Volgens Merz wil zijn CDU-partij “het net en de exploitatie scheiden”. Hij benadrukte tijdens het debat dat “het netwerk in handen van de staat moet blijven”, maar dat de exploitatie van het netwerk “in concurrentie kan plaatsvinden. Dat is een goed concept en we zullen het nastreven.”

]

In wezen roept Merz op tot wat de meest fundamentele herstructurering van het Duitse spoorwegbedrijf in jaren zou kunnen zijn. Het opsplitsen van de exploitatie en het beheer van de infrastructuur is volgens de CDU de enige manier om wat zij ziet als een inefficiënte bedrijfsstructuur die verbeteringen in het Duitse spoorvervoer in de weg staat, “op zijn kop te zetten”.

Het centrale voorstel van de Unie is om het spoornetwerk af te splitsen als een federaal bedrijf, werkend naar het model van Autobahn GmbH. Ondertussen zou de exploitatie van de treinen dan worden georganiseerd door onafhankelijke bedrijven om de concurrentie te stimuleren – wat in wezen neerkomt op de privatisering van de Duitse spoorwegen.

Terugslag van vakbonden

De Duitse Spoorwegen en Transport Unie (EVG) heeft de plannen van de Unie al hard aangepakt en haar hoofd, Martin Burkert, verklaarde dat: “opportunisten van buiten de sector rookgordijnen opwerpen om de belangen van de neoliberale concurrentielobby door te drukken ten koste van de werknemers.”

Volgens de vakbonden zou zo’n splitsing duizenden banen op de tocht zetten en DB kondigdevorig jaar al zware ontslagen aan. Bovendien vreest men dat de invloed van particuliere aanbieders zou kunnen leiden tot dalende lonen en verslechterende arbeidsomstandigheden – om nog maar te zwijgen van wat het zou kunnen betekenen voor de prijsvorming op de lange termijn en de complexe planning.