Oostenrijk wil Europees spoorknooppunt worden: nieuwe regering onthult plannen

De eerste driepartijencoalitie in Oostenrijk heeft haar plannen voor het land gepresenteerd. Voor de spoorwegen staan een snellere uitrol van ETCS, een nieuw testcentrum voor rollend materieel en meer investeringen op de agenda.

De drie partijen ÖVP, SPÖ en NEOS zijn het eens geworden over een regering en hebben op donderdag 27 februari hun programma gepresenteerd, met Christian Stocker als nieuwe kanselier. Het voormalige Weense gemeenteraadslid voor financiën Peter Hanke van de Sociaal-Democratische Partij van Oostenrijk (SPÖ) wordt de nieuwe minister voor Klimaatbescherming en Infrastructuur, die verantwoordelijk is voor het vervoersbeleid.

De drie partijen onthulden een ambitieus klinkende strategie om de spoorwegsector te versterken door middel van aanzienlijke investeringen. Om een plan te realiseren heb je mensen nodig. Daarom zal de regering vanaf 2027 jaarlijks 100 miljoen euro uittrekken om 1000 extra leerlingen en geschoold personeel in de spoorwegsector te kwalificeren. Dit hangt echter nog af van de goedkeuring van de begroting.

Meer budget om over te hevelen naar het spoor

Het “Clean Austria”-initiatief om vervoer over te hevelen naar het spoor krijgt 30 miljoen euro voor 2026 en nog eens 60 miljoen voor 2027 (hoewel dit ook nog moet worden goedgekeurd door de begroting). En Oostenrijk zat al niet verlegen om geld uitgeven aan zijn spoorwegen. “Oostenrijk moet een centrale schakel worden in het Europese spoorvervoer om economische voordelen en betere verbindingen te realiseren”, aldus de coalitie.

Het bestaande financieringsmodel voor spoorweginfrastructuur via kaderplannen en budgettering vooraf blijft behouden, terwijl het beoogde netwerk voor 2040 wordt geoptimaliseerd voor effectiviteit, veerkracht en klimaatadaptatie. De energieheffing voor spoorwegmaatschappijen wordt afgeschaft, wat reizen per spoor en goederenvervoer per spoor aantrekkelijker moet maken.

De nieuwe regering wil de transparantie van de prestaties van het spoor verbeteren door regelmatige evaluatierapporten aan het parlement en de regering. Een versterkte dialoog met de buurlanden moet het vervoer stabiliseren en vitale oost-westverbindingen veiligstellen, voornamelijk via Duitsland.

Versnelde uitrol van ETCS

Een ander groot pluspunt voor de spoorwegen is dat het regeringsprogramma spreekt over “versnelling van de landelijke uitbreiding van ETCS in Oostenrijk om de capaciteit snel te vergroten”. Er is nog niets meer gespecificeerd over dit onderwerp, maar het is ongetwijfeld goed nieuws voor de Oostenrijkse spoorwegen.

Het document benadrukt ook het belang van een EU-breed geharmoniseerd ETCS treinbesturingssysteem. “Er moet voor worden gezorgd dat ETCS in alle lidstaten op een geharmoniseerde manier wordt ingevoerd, zodat treinen met voldoende beschikbare locomotieven kunnen rijden.”

Eén boekingsoplossing

De coalitie zet zich in voor een geïntegreerde mobiliteitsaanpak voor zowel personen- als goederenvervoer. Het plan legt de nadruk op het verbeteren van de kwaliteit van het openbaar vervoer en het verminderen van de afhankelijkheid van de auto, vooral in plattelandsgebieden. De strategie omvat het geleidelijk koolstofvrij maken van alle openbaarvervoersystemen en het creëren van een nationaal boekingsplatform genaamd ONE Mobility om bedrijfsoverschrijdende verkoopoplossingen mogelijk te maken.

Het plan is ook om snel het Open Sales and Distribution Model (OSDM) te implementeren. Deze standaard zal het boeken van grensoverschrijdende reizen binnen de EU verbeteren, terwijl de regering ook belooft om het betaalbare klimaatticket, het Klimaticket, te behouden en verder te ontwikkelen.

Daarnaast is de nieuwe regering van plan om automatiseringsprojecten in het spoorvervoer te stimuleren. Ondergrondse spoorwegnetten in steden moeten worden uitgebreid door het veiligstellen van cofinanciering. Wat betreft de liberalisering van de markt voor spoorwegexploitanten staat in de plannen alleen dat “de keuze tussen onderhandse gunning en openbare aanbesteding voor openbaredienstcontracten moet worden toegepast in overeenstemming met EU-verordening 2016/2338”, waarmee niet veel wordt weggegeven.