Terug naar de rechtbank: Alstom vecht NMBS’s CAF-contract van 3,4 miljard euro opnieuw aan

Het Belgische “contract van de eeuw” komt opnieuw voor de rechtbank. De Raad van State heeft voor 29 augustus een hoorzitting gepland over het beroep van Alstom tegen de beslissing van de NMBS om haar belangrijkste treinorder toe te wijzen aan de Spaanse fabrikant CAF. De deal, met een waarde tot 3,4 miljard euro, heeft betrekking op maar liefst 600 nieuwe treinstellen ter vervanging van verouderd materieel tegen 2034.

De keuze van de NMBS voor CAF heeft al heel wat juridische en politieke turbulentie gekend. De hoogste Belgische rechtbank, de Raad van State, schortte de oorspronkelijke gunning in februari op wegens gebrek aan transparantie, waardoor een nieuwe evaluatie nodig was. In juli ging de raad van bestuur van het staatsbedrijf echter nog een stap verder enbevestigde CAF opnieuw als voorkeursgegadigde, vóór Alstom en Siemens. Dit leidde tot woede in Vlaanderen, waar Alstom een belangrijke fabriek heeft in Brugge, en waar vakbonden en politici waarschuwden voor banenverlies en verlies van industriële waarde voor België.

Nu drukt Alstom zijn zaak opnieuw. “We bevestigen dat Alstom zijn wettelijke rechten blijft uitoefenen bij de Raad van State in België met betrekking tot deze aanbesteding”, vertelde Caroline Courtin, woordvoerster van het bedrijf, aan Belga. De Franse treinenbouwer had eerder aangevoerd dat zijn bod meer dan 100 miljoen euro goedkoper was dan dat van CAF en beschuldigde de NMBS ervan de sociaaleconomische impact van zijn beslissing te negeren.

Groot contract, kleine staking

De spanningen zijn ook overgeslagen naar de fabrieksvloer. Op 18 augustus staakten arbeiders van Alstom in Brugge kort uit protest om duidelijkheid te eisen van het management. Vakbondsfunctionaris Pascal van Hove (ABVV) zei dat de werknemers nu moeten wachten op de uitspraak van de Raad van State, die enkele weken na de hoorzitting wordt verwacht.

De strijd werd ook gekenmerkt door felle woorden van Alstom’s eigen leiding. Bernard Belvaux, CEO van Alstom Benelux, noemde de keuze van de CAF “schokkend” en wees erop dat de NMBS de voorkeur had gegeven aan een bod dat 107 miljoen euro duurder was dan dat van Alstom. Hij waarschuwde dat de beslissing leveranciers zou treffen en “een ongunstig effect zou hebben op onze productiesite in Brugge en de hele Belgische spoorwegindustrie”.

Lokale politici sloten zich aan bij de bezorgdheid. Brugs parlementslid Franky Demon zei dat “600 gezinnen in Brugge dit nieuws zullen horen” en noemde de beslissing een klap voor het sociaaleconomische weefsel van de regio. Ondertussen heeft CAF zelf te maken gehad met een kritisch onderzoek in het parlement over haar betrokkenheid bij het Jerusalem Light Rail-project, waarbij de Belgische Groenen erop aandrongen dat de NMBS garanties eist dat het bedrijf zich distantieert van activiteiten in de bezette Palestijnse gebieden, die volgens het internationaal recht als illegaal worden beschouwd.

In wezen is het openbaredienstcontract voor 2023-2032 om de helft van de Belgische nationale vloot te vernieuwen tegen het einde van het decennium een van de meest politiek beladen spoorwegaanbestedingen in Europa geworden. Veel hangt nu af van de uitspraak van de Raad van State in september.