DAC: Duitsland test 4 verschillende koppelingen op ontsporingsveiligheid

Digital Automating Coupling (DAC), de technologie die het koppelen en besturen van goederentreinen sneller en gemakkelijker maakt, is op de proef gesteld voor een relatief ongebruikelijk maar gevaarlijk scenario: ontsporingen. Het Europese ‘FP5-DACtiVate’ project heeft hiertoe deze zomer tests uitgevoerd in Duitsland.

Aan de test hebben 21 partners deelgenomen, waaronder exploitanten, vakbonden, KMO’s en onderzoekers, en de test wordt gecoördineerd door Deutsche Bahn (DB). De activiteiten van het FP5-DACtiVate project omvatten het testen van de uitwisselbaarheid van DAC-componenten, het uitbreiden van de wagoneenheden aan boord en het valideren van treinen met hybride koppelingen die al in gebruik zijn. De tests moeten bijdragen aan het vertrouwen in de DAC-implementatie en het autorisatieproces ondersteunen.

Veiligheid bij ontsporingen

Deze zomer, in juni en juli 2025, was de test gericht op ontsporingsveiligheid. “Verschillende wagons die met DAC’s waren verbonden, werden herhaaldelijk met toenemende kracht in een beladen en geremde rij wagons op een gebogen spoor (S-bocht) geduwd, wat als bijzonder kritisch wordt beschouwd voor zogenaamde klimeffecten”, schrijft TÜV SÜD, de eigenaar van de testfaciliteit. Koppelingen van vier leveranciers en projectpartners Dellner, Knorr-Bremse, Voith en Wabtec werden getest.

“De DAC’s werden centraal in de wagonlijn op een onbeladen wagon gemonteerd en moesten een maximale horizontale drukkracht van 550 kilonewton (kN) per test weerstaan. Het doel was om een realistisch, ontsporingsgevoelig scenario te simuleren zonder dat er daadwerkelijk een ontsporing plaatsvond. DAC’s van verschillende fabrikanten werden in verschillende combinaties getest om hun respectieve veiligheid en interoperabiliteit te verifiëren.”

De e-koppeling DAC van Voith. Afbeelding: © Voith

Nog niet opgenomen in TSI’s

TÜV SÜD zegt dat de testresultaten deel zullen uitmaken van de technische documentatie die nodig is voor de mogelijke goedkeuring van de Digital Automatic Couplers. “Tot nu toe is de DAC nog niet opgenomen in de Technische Specificaties voor Interoperabiliteit (TSI)”, zegt Dr. Stefan Soltysiak, site manager bij TÜV SÜD Rail GmbH. “Daarom moeten spoorwegexploitanten momenteel nog steeds hun eigen risicobeoordelingen uitvoeren voor de inzet van DAC.”

De gebruikte testfaciliteit is ideaal voor de DAC-tests, schrijft TÜV SÜD. Het heeft een oppervlakte van ongeveer 50.000 vierkante meter, speciale spoorformaties en testbanken voor tests van railvoertuigen en tests voor afzonderlijke componenten. Voor de huidige DAC-testritten werd een stuk bestaand spoor van 200 meter volledig vernieuwd.

“Dit was belangrijk voor de tests met lange treinwagons en hoge krachten, waarbij langsdrukkrachten tot 550 kN kunnen optreden – meer dan twee keer zoveel als normaal”, legt Felix Bührdel, senior testingenieur bij TÜV SÜD Rail, uit.

Europees testproject gaat door

De activiteiten van het FP5-DACtiVate project omvatten het testen van de uitwisselbaarheid van DAC-componenten, het uitbreiden van de wagoneenheden aan boord en het valideren van treinen met hybride koppelingen die nog niet zijn ingezet. De tests moeten bijdragen aan het vertrouwen in de implementatie van DAC en het autorisatieproces ondersteunen.

Het hele testproject is gestart in december 2024 en loopt tot 31 december 2026. Het wordt gefinancierd via Horizon Europe van de EU met in totaal 5,8 miljoen euro.