Edinburgh Waverley: Een station dat vastzit in politieke onzekerheid

Edinburgh Waverley Station is groter en drukker dan het ooit is geweest en is op weg naar een groeiend aantal van ongeveer vijftig miljoen passagiers per jaar in 2050. Het is nu al meer dan halverwege. Maar of het station nu een wonder van Victoriaanse techniek of een doorn in het oog is, is een probleem waarover de verantwoordelijke autoriteiten maar niet kunnen beslissen.

Het is niet één, maar twee aaneengesloten UNESCO werelderfgoedlocaties, een van de grootste nominaties ter wereld, met tientallen miljoenen bezoekers en bewoners, en in het hart een van de drukste treinstations van het Verenigd Koninkrijk: Edinburgh Waverley Station.

Waverley’s enorme dak van tien hectare ligt als een glazen meer boven Edinburgh’s Old Town en New Town, als een meer dat zich uitstrekt over de middeleeuwse en Georgiaanse harten van de stad. De toekomst ligt echter niet in handen van een wereldwijd opererende organisatie met expertise en middelen, noch is het de verantwoordelijkheid van nationale of gedecentraliseerde regeringen. Dit unieke inspirerende bouwwerk, dat zowel druk als verbijsterend is, staat centraal in een breder masterplan voor het hele stadscentrum van Edinburgh – en het probleem is dat de gemeenteraad die dat plan opstelt geen flauw idee heeft wat hij ermee aan moet, behalve “er even over nadenken”; dat is in wezen steno voor “er zijn binnenkort verkiezingen, het wordt iemand anders zijn probleem”.

Uniek gevoel van aankomst?

Het probleem is dat het al iemands probleem is. Ongeveer vijfentwintig miljoen problemen. Door een gebrek aan gezamenlijk denken of een gevoel van urgentie komen passagiers en het publiek steeds vaker met elkaar in botsing bij de overvolle ingangen van het station. Terwijl de gemeenteraad van Edinburgh kibbelt over de breedte van de fietspaden in Princes Street en over de vraag of trams wel of niet over de North Bridge moeten rijden, blijft Waverley Station een steeds anarchistischer labyrint van loopbruggen, roltrappen, permanent gesloten opritten en eeuwig veranderende “perronwijzigingen”.

De gesprekken met Network Rail blijven positief over de vernieuwing van Waverley Station en de bijbehorende verbeteringen van de openbare ruimte en herontwikkelingsmogelijkheden van de parkeerplaats aan de oostkant”, staat in paragraaf 4.12 van de “Finalised Princes Street and Waverley Valley Strategy (Non-Statutory Planning Guidance)”. “De Briefing Station Place is bijgewerkt om rekening te houden met discussies met Network Rail en feedback uit de raadpleging, waaronder erkenning van het unieke gevoel van aankomst in de stad per spoor, mogelijkheden voor een fietsknooppunt, archeologische interpretatie en inclusief spelen, en in het verkennen van het potentieel van het station om bij te dragen aan lokale energienetwerken.”

Stationsplannen, stadsplannen, plannen van de Raad…

Het is goed om te weten dat de gemeenteraad het “potentieel om bij te dragen” van het station heeft erkend – en een fietsknooppunt. Waverley Station is veruit het grootste aanvoerpunt van bezoekers naar de meest bezochte stad in het VK (behalve Londen). Waverley registreerde onlangs zijn drukste dag ooit in de geschiedenis van het station – waardoor het tijdelijk werd verheven tot de drukste regionale terminal in Groot-Brittannië. De Raad heeft waarschijnlijk geen uitgebreid (en duur) onderzoek nodig om dit te ontdekken, niet in het minst omdat hun administratieve hoofdkwartier – Waverley Court – een chique nieuw gebouw is in de zuidoostelijke hoek van het stationsgebied, ter vervanging van wat ooit goederensporen waren die allerlei producten naar het stadscentrum brachten.

Network Rail, het nationale infrastructuuragentschap, heeft jarenlang gewerkt aan een plan voor het station. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de historische aard van het gebouw dat niet gemakkelijk heeft gemaakt. De sierlijke boekingshal heeft bijvoorbeeld de hoogste mate van bescherming die kan worden geboden aan gebouwd erfgoed in het Verenigd Koninkrijk, naast de UNESCO-inscriptie.

Met rust laten?

Toch werd er deze week (woensdag 12 november) tijdens een geplande vergadering van de planningscommissie van de Raad gestemd over het nieuwste ontwerp van de “Princes St & Waverley Valley Strategy”. Iedereen die in Edinburgh woont, kan je vertellen dat dit betekent dat er meer tijdelijke paaltjes komen, slecht aangebrachte bestrating die er in juli goed uitziet en in november overstroomt. Het heeft in ieder geval punt 7 op de agenda gehaald. Van de 8.

Ondertussen zucht Edinburgh Waverley onder het gewicht van meer dan 21 miljoen passagiers – een top vijf ‘prestatie’ buiten Londen, een stad die ongeveer twintig keer zo groot is als de Schotse hoofdstad. Vanaf de terrassen van Waverley Court is het dringen geblazen voor de passagiers. Nu al een groeiend aantal van hen hun ’toeristenbelasting’ naar de stadskas brengt, zouden ambtenaren hun collega’s van de planningscommissie wel eens kunnen aanmoedigen om nog even te ‘pauzeren’.