NMBS bestelt eerste 180 CAF treinen in ‘contract van een eeuw’… en Alstom schrapt al banen

De Belgische nationale spoorwegmaatschappij NMBS heeft formeel het startschot gegeven voor de eerste tranche van de langlopende vernieuwing van de AM30-vloot met CAF, de eerste vaste bestelling in het kader van een ruimer programma ter waarde van 3,4 miljard euro na maanden van juridisch en politiek getouwtrek. En de grootste rollend materieelovereenkomst ooit is al begonnen met het hervormen van de Belgische industrie: de verliezende bieder Alstom kondigde vorige week grote ontslagen aan in zijn fabriek in Brugge en zei dat het bedrijf zich moest “aanpassen aan de realiteit van de markt”.

Na meer dan twee jaar van aanbestedingen, rechtszaken en politieke tegenslag heeft de NMBS officieel de eerste treinen besteld in het kader van haar vlaggenschipprogramma AM30. Afgelopen vrijdag bevestigde de raad van bestuur een vaste order voor 180 nieuwe treinstellen bij de Spaanse fabrikant CAF, waarmee de vernieuwing van de vloot ter waarde van € 3,4 miljard werd doorgezet ondanks aanhoudende tegenwerking van concurrenten en politieke kritiek, zowel op de industriële impact van de deal in eigen land als op de activiteiten van CAF in bezet Palestijns gebied.

De eerste tranche wordt geschat op 1,7 miljard euro en vertegenwoordigt ongeveer 54.000 stoelen. De eerste eenheden moeten in 2030 in gebruik worden genomen. Het is de openingsfase van een 12-jarig kader dat uiteindelijk 170.000 zitplaatsen en meer dan 600 treinstellen kan omvatten, waardoor AM30 het grootste rollend materieelprogramma in de geschiedenis van België wordt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat dit het “contract van de eeuw” wordt genoemd. En voor een order van deze omvang was de weg naar ondertekening nooit eenvoudig. En helaas zijn er al onmiddellijke gevolgen geweest voor de Belgische productiebanen, met het mogelijke verlies van 150 banen in de Alstom-fabriek in Brugge.

Van raamwerk naar vaste order

Het AM30-kader werd begin dit jaar toegekend aan CAF na een Europese openbare aanbesteding die in december 2022 van start ging. Maar pas deze maand plaatste de NMBS formeel haar eerste bindende bestelling. Bij de aankondiging van de definitieve bestelling zei de Belgische operator dat de AM30-wagons “geleidelijk het oudere, meer kwetsbare rollend materieel zullen vervangen” en “alle nodige comfort” zullen bieden aan de passagiers. Hoewel het bedrijf weinig details gaf, voegde het toe dat de bestelling ook treinen op batterijen omvatte die bedoeld zijn om uiteindelijk de huidige dieseltreinstellen te vervangen.