Ierland zet vaart achter spoorwegplan voor het hele eiland

Ierland en Noord-Ierland hebben een nieuwe routekaart voor spoorweginvesteringen opgesteld met de publicatie van een strategie voor de prioriteitstelling van spoorwegprojecten, waarin wordt uiteengezet hoe de aanbevelingen van de All-Island Strategic Rail Review zullen worden vertaald in een opeenvolgend programma voor de aanleg van infrastructuur op het hele eiland.

De strategie is ontworpen om spoorwegprojecten van langetermijnaspiraties naar oplevering te brengen, waarbij prioriteit wordt gegeven aan vroege interventies die binnen het komende decennium kunnen worden gerealiseerd, terwijl ook belangrijke projecten worden veiliggesteld die de intercity- en regionale spoorwegverbindingen op de langere termijn fundamenteel zouden veranderen.

Reeds gerealiseerde en lopende projecten

Hoewel de strategie vooruitkijkt, bouwt ze voort op tastbare vooruitgang die al is geboekt. De voltooiing van Belfast Grand Central Station betekent een grote stap voorwaarts in de spoorwegcapaciteit en passagiersfaciliteiten in Noord-Ierland en biedt een modern knooppunt voor zowel lokale als grensoverschrijdende diensten. Het spoor blijft een gebied van grensoverschrijdende samenwerking, zoals blijkt uit de Enterprise Belfast-Dublin-dienst, die de regionale hoofdstad van het VK verbindt met de Ierse hoofdstad, de twee grootste nederzettingen van het eiland. Voor Enterprise is al een programma voor vernieuwing van het rollend materieel gepland.

In de Republiek Ierland vordert het werk aan het eveneens transformerende Foynes spoorwegproject, dat een goederenverbinding tussen het nationale netwerk en de Shannon riviermonding herstelt. Het westkustproject wordt algemeen beschouwd als een belangrijke factor voor de verschuiving van goederenvervoer van de weg naar het spoor en voor de versterking van havenactiviteiten die met het spoor verbonden zijn.

Vroegtijdige interventies om de capaciteit te vergroten

Een kernelement van de prioriteringsstrategie is een pakket vroegtijdige ingrepen die tegen 2030 meetbare verbeteringen moeten opleveren. Deze zijn gericht op het vergroten van de veerkracht van het netwerk, het mogelijk maken van een hogere dienstfrequentie en het wegnemen van knelpunten die de flexibiliteit van de dienstregeling beperken.

De voorstellen omvatten de aanleg van extra passeerlussen op strategische punten op het netwerk, naast nieuwe of verlengde perrons op regionale routes naar Galway, Sligo en Westport/Ballina – de laatste is al een bescheiden, maar belangrijke intermodale terminal. Infrastructuurverbeteringen zijn ook gepland op de Limerick-Waterford lijn, terwijl capaciteitsverbeteringen op de Belfast-Dublin corridor bedoeld zijn om de groeiende vraag van passagiers en toekomstige dienstuitbreiding te ondersteunen. De bouw van deze eerste projecten zal naar verwachting volgend jaar beginnen in het kader van het Ierse National Development Plan Transport Sectoral Implementation Plan 2026-2030, en de voltooiing is gepland voor het einde van het decennium.

Campagne ambities erkend

De strategie erkent ook expliciet al lang bestaande ambities van actiegroepen voor de spoorwegen, ook al is de realisatie nog ver weg. In Noord-Ierland worden de ambities van de Portadown Armagh Railway Society (PARS) weerspiegeld in de aanwijzing van de Portadown-Armagh corridor als kandidaat voor toekomstig spoorwegherstel, gekoppeld aan bredere plannen voor verbeterde regionale connectiviteit ten westen van de as Belfast-Dublin.

Ook de doelen van de campagne Into The West, die al lange tijd aandringt op het herstel van spoordiensten naar het noordwesten, worden erkend door middel van voortdurende beleidssteun voor de heropening van de lijn Portadown naar Derry~Londonderry en het verbeteren van de toegang per spoor tot gebieden zoals Letterkenny. Het prioriteringskader maakt echter duidelijk dat deze projecten zullen volgen op eerdere capaciteits- en herstelwerkzaamheden, een volgorde die het geduld op de proef kan stellen van belangengroepen die snellere vooruitgang willen.

Grote transformatieprojecten in het verschiet

Naast de vroege interventies identificeert de strategie een reeks grote projecten die het treinverkeer op het eiland de komende decennia moeten transformeren. Deze omvatten intercity elektrificatie en lijnsnelheidsverbeteringen op de routes Dublin-Cork en Dublin-Belfast, met als doel de reistijden te verkorten, de capaciteit te vergroten en de doelstellingen voor het koolstofvrij maken van de spoorwegen te ondersteunen.

Tijdens de jaren ’90 en het decennium van de Keltische tijgereconomie voerde de regering in Dublin een radicale verbetering door van het wegennet van het land, maar de ontwikkeling van het spoor bleef voornamelijk beperkt tot het tramnetwerk van Dublin. Nu is het de beurt aan het spoor. Verdere voorstellen omvatten verbeteringen aan de Northern Line van Dublin ten noorden van Connolly station. Het doel is om extra voorstedelijke en regionale diensten te ontsluiten. Met toezeggingen voor de langere termijn zouden regio’s die al generaties lang niet meer bediend worden, weer met het spoor verbonden kunnen worden.

Politieke steun en volgorde van levering

Ministers aan beide zijden van de grens hebben het praktische mechanisme om strategische visie om te zetten in uitvoerbare projecten verwelkomd. De Ierse ministers benadrukten de focus op toegankelijkheid, regionaal evenwicht en vroege successen, terwijl de Noord-Ierse minister van Infrastructuur de rol van het spoor bij het aanpakken van economische onevenwichtigheden en het versterken van grensoverschrijdende verbindingen benadrukte.

De Rail Project Prioritisation Strategy, ontwikkeld met steun van de Europese Investeringsbank en in samenwerking met de National Transport Authority, Iarnród Éireann (in Ierland) en Translink (in Noord-Ierland), moet ervoor zorgen dat beslissingen over spoorweginvesteringen “gebaseerd zijn op feiten, betaalbaar zijn en in de juiste volgorde worden genomen voor een maximaal effect”. De strategie markeert een belangrijke stap in de heropleving van de spoorwegen in Ierland op de lange termijn, ook al blijven sommige bestemmingen verder weg dan hun voorstanders zouden wensen.

Lees meer:

• Irish Rail bestelt bijna 70 nieuwe onderhoudswagons
• Irish Rail breidt DART+ vloot uit met 100 extra Alstom X’trapolis wagons