Nederlandse spoorwegen NS onder vuur voor overheveling IT-diensten naar Amerikaanse provider

Kritiek komt van alle kanten na een aankondiging van de Nederlandse staatsspoorwegen NS dat het zijn hostingprovider van IT-diensten verandert van de Nederlandse telecomprovider KPN naar een Amerikaans bedrijf. ‘Dit is niet eens een kwestie van “niemand anders kan het”, want heel veel partijen kunnen dit.’ Ondanks dat het niet-kritische software is, hebben experts kritiek op de verhuizing omdat het de afhankelijkheid van de VS vergroot voor digitale behoeften, die in Nederland en Europa al groot is.

Het gaat om niet-kritische hosting, technisch applicatiebeheer en ketenbeheer, iets wat NS al uitbesteedde, maar dan aan het Nederlandse KPN. Nu heeft het voor de dienst het Amerikaanse DXC Technology gekozen, zoals het dagblad NRC als eerste meldde . Het contract heeft een looptijd van minimaal 6 jaar en maximaal 12 jaar, aldus technieuwssite Tweakers.

NS benadrukt dat het alleen gaat om ‘niet missiekritische’ systemen die geen personeels- of reizigersgegevens verwerken. Deze belangrijke systemen zijn nog steeds ondergebracht bij een Nederlands bedrijf. Sommige politici hebben fel gereageerd op het nieuws. Laurens Dassen (Volt) zei in een reactie op Bluesky: ‘Wordt Trump straks onze treinconducteur? Trump’s tech bros beheren onze banken, onze overheid, onze sociale media en binnenkort ook onze treinen. Ongelooflijk naïef. We moeten toe naar een Europa dat draait op Europese technologie. Volt roept de minister ter verantwoording.

Nederlandse cloudbedrijven buitenspel gezet

Hessel Dikkers, IT-directeur bij NS, zei in een toelichting op de keuze voor het Amerikaanse bedrijf onder meer: ‘NS is gebonden aan het aanbestedingsrecht en heeft niet de mogelijkheid om Amerikaanse partijen te weigeren of te benadelen op grond van het feit dat ze Amerikaans zijn.’

Simon Besteman van Dutch Cloud Community (de branchevereniging voor de Nederlandse cloud- en internetsector) noemt het “onverstandig, naïef, gemakzuchtig en ook gevaarlijk”. “Het beheren en hosten van een technisch platform waarop interne applicaties van NS draaien is het soort werk dat 130 leden van de Dutch Cloud Community dagelijks doen voor grote bedrijven, overheden, zorg- en financiële instellingen en honderden Europese partijen buiten Nederland ook als core business hebben. Dit is niet eens een kwestie van ‘Niemand anders kan het’, want veel partijen kunnen dit.”

‘Radicale herziening aanbesteding nodig’

Ook Rijksbouwmeester Francesco Veenstra is ongelukkig met de keuze van NS. Hij zegt op LinkedIn dat het gaat om ‘de goedkoopste offerte en niet de hoogste score op kwaliteit; het is een realiteit die veel vaker voorkomt in de Nederlandse aanbestedingspraktijk. Het leidt soms tot goedkoop maar duur inkopen. Het leidt soms tot het contracteren van minder gewenste contractpartners voor de lange termijn en heel vaak tot middelmatige kwaliteit.”

Hij roept op tot een “radicale herziening van de Nederlandse aanpak van openbare aanbestedingen om een veerkrachtigere samenleving te creëren met sterke tradities van kwaliteitsproductie”. “Aanbesteden is niet goedkoop inkopen, maar een culturele daad van werken aan de samenleving van de toekomst”.

‘Krokodillentranen’

Vakbond FNV deelt de kritiek op het besluit, maar noemt de ‘verontwaardiging’ over de situatie ‘krokodillentranen’. Vakbondsvertegenwoordiger voor de spoorwegsector Henri Janssen zei op LinkedIn: “De verontwaardiging over dit besluit van NS is luid, maar het voelt meer als krokodillentranen. Wie het openbaar vervoer – en dus ook de NS – jarenlang als een markt heeft behandeld, moet niet verbaasd zijn als marktgedrag volgt. NS doet hier niets bijzonders. NS doet precies wat het systeem van haar verlangt: het laagste punt opzoeken. Het is logisch en terecht dat FNV Spoor hier fel op tegen is. Maar laten we eerlijk zijn: dit is wat de politiek zelf heeft gezaaid.”