LTG Infra CEO: ‘Groene koers houden is belangrijker dan ooit’
Litouwen maakt grote stappen in de richting van een groenere spoorwegen, van 8% elektrificatie naar 28% in slechts een paar jaar tijd. Vytis Žalimas, CEO van spoorwegbeheerder LTG Infra, vertelt over de groene weg van het land in aanloop naar zijn toespraak op de RailTech Europe conferentie op 4 maart, waar hij dieper zal ingaan op de duurzame spoorwegplannen van het land.
Tegen het einde van dit jaar zal het aandeel geëlektrificeerde spoorlijnen in Litouwen 28% bedragen, terwijl dit 3 jaar geleden nog maar 8% was. De gestage elektrificatie van de 363 km lange spoorlijn Vilnius-Klaipėda, het meest gebruikte spoorwegtraject in het land, is de reden hiervoor, benadrukt LTG Infra CEO Vytis Žalimas. Dit jaar zal LTG ook het eerste oplaadstation voor batterijtreinen in de Baltische staten introduceren.
Een ander groot project in Litouwen is de bouw van Rail Baltica, de gloednieuwe hogesnelheidslijn die Estland, Letland en Litouwen met elkaar verbindt, en verder naar Polen en de rest van Europa. Zodra deze klaar is, zal het aandeel elektrificatie in Litouwen 38% zijn. Maar als de tests met batterijtreinen succesvol blijken en worden uitgerold op regionale lijnen, zal bijna 80% van al het treinverkeer in het land op elektriciteit rijden, dankzij een mix van traditionele elektrificatie en treinen op batterijen.
Een groene ommekeer
Het Litouwse spoornetwerk is lange tijd een verhaal geweest van vracht boven passagiers, met zware goederentreinen die de sporen domineren – een van de redenen waarom elektrificatie in het verleden weinig prioriteit had, legt Žalimas uit. Maar alles is aan het veranderen. “De verschuiving om een duurzame richting in te slaan kwam in eerste instantie van de Europese Unie,” legt hij uit. “Met hun steun hebben we dit enorme project kunnen financieren voor een land van onze omvang.”
Het streven naar elektrificatie gaat echter niet alleen over het halen van de EU-doelstellingen. “Bij LTG Infra is duurzaamheid geen neveninitiatief, maar het kernprincipe achter onze mega-modernisering van de Litouwse spoorweginfrastructuur.” Het gaat ook om het benutten van een economische kans. Žalimas merkt op dat geëlektrificeerde lijnen veel kostenefficiënter te exploiteren zijn dan diesels, met projecties die 700 miljoen euro aan sociaaleconomische voordelen laten zien, verspreid over de levensduur van het project.
Voor het hoofd van de spoorwegbeheerder gaat de verschuiving naar duurzaamheid in deze tijd niet alleen over technologie; het gaat over leiderschap. “Het is een uiterst belangrijk moment om weerstand te bieden aan de nieuwe richting die vanuit de Verenigde Staten komt, namelijk dat duurzaamheid geen zin heeft. Hier zijn we het daar niet mee eens. We zijn er vast van overtuigd dat we een groene infrastructuur moeten bouwen voor onze kinderen en toekomstige generaties,” beweert hij.
“Een klein land als Litouwen investeert, ook al is het een extreem dure weg, toch een enorm bedrag in deze toekomstige infrastructuur, die in de toekomst sociale en economische voordelen zal opleveren.”
Batterijtreinen: een testcase met groot potentieel
Een van de meest innovatieve aspecten van de spoorvernieuwing in Litouwen is het gebruik van treinen op batterijen. Terwijl de volledige invoering nog wordt geëvalueerd, zal LTG Infra de technologie testen op een regionale lijn. “We zullen de infrastructuur dit jaar voltooien en beginnen te rijden met batterij- en elektrische treinen,” zegt Žalimas. “Als we succesvol zijn, breiden we dit uit naar alle regionale lijnen.”
De logica is eenvoudig: met afstanden van 100 tot 150 kilometer kunnen batterijtreinen de routes gemakkelijk afleggen en onderweg opladen op stations. Het is een pragmatische oplossing voor een land waar volledige elektrificatie niet altijd financieel haalbaar of noodzakelijk is.
Waterstoftreinen staan ook op de radar, zij het verderop en niet voor passagierstreinen. LTG Cargo is van plan om locomotieven op waterstof te testen, te beginnen met rangeeractiviteiten. “Als het efficiënt werkt, kunnen ze uitbreiden,” voegt Žalimas toe.
Slimme netwerken en duurzame dwarsliggers
De duurzaamheidsdrang van Litouwen stopt niet bij elektrificatie. Het land experimenteert met smart grid-oplossingen door energieopslagfaciliteiten te installeren die stroom opvangen die wordt opgewekt door zonnepanelen die zijn geïnstalleerd op geluidsschermen langs het spoor en door regeneratief remmen. “Op deze manier vangen we elektriciteit op wanneer het goedkoop is en geven we het terug wanneer de elektriciteitsprijzen hoog zijn,” legt Žalimas uit. Het terugwinnen van de energie van remmende treinen zal worden getest op de lijn Vilnius-Klaipėda.
LTG Infra test ook een duurzamer alternatief voor dwarsliggers dan de traditionele betonnen dwarsliggers. Composiet dwarsliggers, die lichter en duurzamer zijn dan de traditionele houten of betonnen dwarsliggers, worden getest op bruggen. De infrabeheerder werkt ook samen met leverancier Voestalpine om metalen rails met een hoge dichtheid te testen, die een langere levensduur en lagere onderhoudskosten beloven.
Hoewel Litouwen goed op weg is naar een net-nul spoorweg, zijn er nog stappen te nemen, zoals het uitfaseren van diesel in de gele vloot voertuigen voor spooronderhoud en bij bouwactiviteiten. Voor Rail Baltica wordt momenteel onderzocht wat voor soort vloot gele machines moet worden aangeschaft, waaronder duurzamere versies, zegt Žalimas, maar hierover moet nog overeenstemming worden bereikt.
“De uitdagingen op het gebied van duurzaamheid zijn reëel, vooral met de verschillende visies aan de overkant van de oceaan,” merkt de CEO van LTG Infra op. “Maar als EU moeten we in dezelfde richting blijven gaan, leiderschap tonen en vechten voor een groenere wereld.”
